Τρέχοντα Ερευνητικά Προγράμματα Διεύθυνσης Κοινωνικής- Αναπτυξιακής Παιδιατρικής

 

  • Κοινοτικό πρόγραμμα πρωτοβάθμιας φροντίδας και προαγωγής της υγείας των παιδιών

Το Πρόγραμμα υλοποιείται μέσω του Κέντρου Υγείας του Παιδιού Καισαριανής, το οποίο δημιουργήθηκε από το Ι.Υ.Π. και το Δήμο Καισαριανής και αποτελεί πλαίσιο εφαρμογής δραστηριοτήτων πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας

Στόχος είναι η επιστημονικά θεμελιωμένη τυποποίησή της στην Ελλάδα και η ενσωμάτωση της αναπτυξιακής παιδιατρικής, της πρόληψης και της προαγωγής υγείας στην πρωτοβάθμια φροντίδα. Επίσης η προτυποποίηση της συνεργασίας και συνλειτουργίας φορέα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Το Ι.Υ.Π. έχει την επιστημονική ευθύνη του Κέντρου και ο Δήμος Καισαριανής τη λειτουργική.

 

  • Έρευνα κλινικής παρακολούθησης των νεογνών υψηλού κινδύνου στη σχολική ηλικία

Στη βιβλιογραφία αναφέρεται ένα ποσοστό μαθησιακών δυσκολιών στα πολύ χαμηλού βάρους γέννησης νεογνά  20-50% ανάλογα με το βάρος γέννησης,  που κάνει απαραίτητη τη παρακολούθηση αυτού του πληθυσμού και στη σχολική ηλικία. Οι μαθησιακές δυσκολίες στα παιδιά που γεννήθηκαν πρόωρα αφορούν διάφορους τομείς της μάθησης. Η προέλευσή τους δεν έχει διευκρινιστεί ακριβώς αλλά πιστεύεται ότι συμμετέχουν δυσκολίες γνωστικές, οπτικοκινητικές, οπτικοχωρικές, μνήμης, λεκτικές, και ενδεχομένως άλλες που προς το παρόν είναι άγνωστες.

Σκοπός της μελέτης  είναι  η λεπτομερής εκτίμηση  των πολύ χαμηλού βάρους γέννησης νεογνών που νοσηλεύθηκαν στη μονάδα εντατικής νοσηλείας νεογνών στην ηλικία των 8 χρόνων με συγκεκριμένα διαγνωστικά εργαλεία  προκειμένου να ανιχνευθούν μαθησιακές δυσκολίες ή διαταραχές που δεν είχαν ανιχνευτεί ή δεν υπήρχαν σε προηγούμενες ηλικίες καθώς και προβλήματα συμπεριφοράς.

 

  • Έρευνα κλινικής παρακολούθησης των νεογνών υψηλού κινδύνου στην προσχολική ηλικία

Σχεδιάστηκε πρωτόκολλο παρακολούθησης των νεογνών με ΒΓ < 1500 γρ. ή με περιγεννητικά προβλήματα στην ηλικία των 4 χρόνων.

Στόχος είναι η πρόληψη ηπίων νευροαναπτυξιακών διαταραχών που οδηγεί στην εμφάνιση  μαθησιακών δυσκολιών που όπως φαίνεται από τη βιβλιογραφία είναι τεράστιο πρόβλημα γι’ αυτά τα παιδιά.

Στα πλαίσια αυτού του προγράμματος τα παιδιά εξετάζονται με δομημένα εργαλεία νευρολογικά, αναπτυξιακά και εργοθεραπευτικά.

Οι δυσκολίες τους φροντίζονται ανάλογα.

 

  • Διερεύνηση παραγόντων που συντελούν στο άγχος, στη κατάθλιψη και στη ποιότητα ζωής γονέων αυτιστικών παιδιών

Σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση παραγόντων που επηρεάζουν την εκδήλωση άγχους, κατάθλιψης καθώς και την ποιότητα ζωής γονέων αυτιστικών νηπίων. Πιο συγκεκριμένα, στην παρούσα μελέτη διερευνώνται οι σχέσεις ανάμεσα στα αισθητηριακά προβλήματα του παιδιού, τον ευρύτερο φαινότυπο του αυτισμού-εφόσον αυτός ανευρίσκεται στους γονείς- καθώς και  νοητικό δυναμικό των γονέων,  με την ανάπτυξη άγχους και κατάθλιψης στους γονείς καθώς και με την ποιότητα ζωής τους.

Το δείγμα αποτελείται από γονείς αυτιστικών παιδιών ηλικίας 2,5-3,5 ετών   (30-42 μηνών ) που παρακολουθούνται στο ιατρείο Διάχυτων Αναπτυξιακών Διαταραχών της Β΄ Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη μελέτη θα συμμετάσχουν οι γονείς 80 περίπου παιδιών, άρα το συνολικό δείγμα των γονέων θα είναι περίπου 160.

 

  • Η νευροαναπτυξιακή εκτίμηση παιδιών στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου : Ο ρόλος της περιβαλλοντικής έκθεσης στα βαριά μέταλλα (PHIME)

Η ενδομήτρια έκθεση σε πολύ υψηλά επίπεδα MeHgαπό την κατανάλωση ψαριών προκαλεί βλάβες στον εμβρυικό εγκέφαλο με αποτέλεσμα την εμφάνιση νευροαναπτυξιακών διαταραχών στα παιδιά. Η έλλειψη συμφωνίας των δεδομένων που αφορούν στις επιπτώσεις της ενδομήτριας έκθεσης σε μετρίως αυξημένα επίπεδα MeHgμπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες. Για το λόγο αυτό σχεδιάστηκε  μια κοινή επιδημιολογική μελέτη σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και σε τρεις περιοχές της Βόρειας Αδριατικής, όλες με αυξημένο περιβαλλοντικό υδράργυρο.

Στόχοι της δική μας συμμετοχής είναι:

α) να διαπιστωθεί εάν η ενδομήτρια έκθεση σε MeHgστο βαθμό που παρατηρείται στον πληθυσμό των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου δημιουργεί νευροαναπτυξιακές διαταραχές στα παιδιά,

β) να προσδιοριστεί ο ρόλος της κατανάλωσης ψαριών και άλλων τροφών στο φορτίο του οργανισμού με MeHgκαι να διερευνηθούν παράγοντες που μπορούν να τροποποιήσουν τις επιπτώσεις και

γ) να συγκριθούν τα αποτελέσματα με αυτά των μελετών που θα διεξαχθούν παράλληλα στη Βόρεια Αδριατική.

 

  • Μελέτη της ενδομήτριας έκθεσης σε μετρίως αυξημένες ποσότητες μεθυλικού υδραργύρου σε νησιά του βόρειου Αιγαίου : Οι επιπτώσεις στη νευροαναπτυξιακή εξέλιξη κατά τη δεύτερη βρεφική ηλικία

Σκοπός της μελέτης είναι να διερευνήσει την πιθανή σχέση μεταξύ της ενδομήτριας έκθεσης σε υδράργυρο, κυρίως μέσω της διατροφής, και της νευροαναπτυξιακής εξέλιξης των παιδιών στη βρεφική ηλικία.

Ο υπό εξέταση πληθυσμός είναι μητέρες που εισέρχονται στη μελέτη από τις μαιευτικές κλινικές των νοσοκομείων στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Λαμβάνονται δείγματα από τις μητέρες και τα νεογνά κατά τον τοκετό ή αμέσως μετά. Τα παιδιά αξιολογούνται αναπτυξιακά στη ηλικία των 18 μηνών με τη χρήση της αναπτυξιακής δοκιμασίας BayleyIII.

 

  • Αλληλεπίδραση γονιδίων περιβάλλοντος : Ο ρόλος του γενετικού πολυμορφισμού στη τοξικότητα του υδραργύρου

Η τοξικότητα του Μεθυλικού Υδραργύρου (MeHg) ποικίλλει μεταξύ ανθρώπων με τον ίδιο βαθμό έκθεσης. Ενας πιθανός μηχανισμός για τις διακυμάνσεις της τοξικότητας μπορεί να οφείλεται στην αλλελεπίδραση γονιδίων-περιβάλλοντος. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, είναι πιθανό να παίζει ρόλο ο πολυμορφισμός των γονιδίων που ελέγχουν τα ένζυμα που μεταβολίζουν τον υδράργυρο στο ανθρώπινο σώμα. Οι διαφορές στην δραστικότητα αυτών των ενζυμών οδηγούν σε διαφορές στην απορρόφηση, μεταβολισμό, δέσμευση και αποβολή του MeHg.

Το πρωτόκολλο  περιλαμβάνει την ανάλυση δειγμάτων αίματος από τον ομφάλιο λώρο, που είχαν ληφθεί στην αρχική συλλογή. Η ανάλυση αυτή θα πραγματοποιηθεί μόνο στο αίμα των μητέρων που ενημερώθηκαν και έδωσαν συμπληρωματική συγκατάθεση, σε εργαστήριο του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Lund, υπό την επίβλεψη της καθηγήτριας KarinBroberg.

 

  • Υγεία και έφηβοι στις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας. Εκτίμηση εμπειριών και αναγκών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας

Η δεύτερη δεκαετία της ζωής αποτελεί για κάθε άτομο μια περίοδο σημαντικών σωματικών, συναισθηματικών και νοητικών αλλαγών.

Ανεξάρτητα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κοινωνίας που κάθε έφηβος ζει, η περίοδος αυτή αποτελεί ένα ταξίδι κατά την διάρκεια του οποίου οι έφηβοι υιοθετούν αξίες, συμπεριφορές και στάσεις ζωής που σε μεγάλο βαθμό θα διατηρηθούν και στην ενήλικη ζωή τους.  

Τα ποικίλης φύσεως θέματα των εφήβων είναι βέβαιο ότι απαιτούν πολυδιάστατη αντιμετώπιση.

Οι επαγγελματίες υγείας και οι υπηρεσίες υγείας μπορούν, με κατάλληλη εκπαίδευση και δομές φιλικές προς τους εφήβους- ώστε να προσεγγίζουν τις ιδιαίτερες ανάγκες τους- να αποτελέσουν ένα σημαντικό μέρος του ιστού φροντίδας των εφήβων. Συνεπώς να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά και με ευαισθησία όλα τα εφηβικά προβλήματα, αλλά και όλους τους εφήβους.

Σύμφωνα με τα δεδομένα της βιβλιογραφίας υπάρχει εκτεταμένο ερευνητικό ενδιαφέρον σε σχέση με την υγεία των εφήβων και τις προσφερόμενες υπηρεσίες υγείας, ιδιαίτερα τις πρωτοβάθμιες, αφού εξ ορισμού αυτές (οφείλουν να) αποτελούν μια από τις πρώτες επιλογές του ασθενή, άρα και του εφήβου, για την επίλυση προβλημάτων ή ερωτημάτων ή διλημμάτων σχετικών με την υγεία.

Η παρούσα μελέτη έχει σκοπότην εκτίμηση των εμπειριών και των αναγκών εφήβων μαθητών της Α΄ Λυκείου αστικών περιοχών της Ελλάδας, από την παρεχόμενη φροντίδα υγείας.

 

  • Ευρωπαικό πρόγραμμα "HEPS" Ανάπτυξη και εφαρμογή μιας εθνικής πολιτικής για την προαγωγή της υγιεινής διατροφής και της φυσικής άσκησης στα σχολεία στην Ευρώπη (2008-2011)

Το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα HEPS (HealthyEatingandPhysical ActivityinSchoolsinEurope) έχει σκοπό την πρόληψη της παχυσαρκίας μέσα από την προαγωγή της υγείας στα σχολεία σε χώρες της Ευρώπης.

-Στοχεύει στην ανάπτυξη μιας ενιαίας πολιτικής για την υγεία στα σχολεία της Ευρώπης βασισμένη στις αποτελεσματικές μεθόδους των Σχολείων Προαγωγής της Υγείας.

-Ανάπτυξη ενός ενιαίου Ευρωπαϊκού οδηγού, της «εργαλειοθήκης HEPS» αποτελούμενης από 6 εγχειρίδια-οδηγούς που καθοδηγούν την ανάπτυξη πολιτικής για την προαγωγή της υγείας στα σχολεία.  με στόχο την προώθηση της υγιεινής διατροφής και της φυσικής άσκησης στα σχολεία της Ευρώπης. Η «εργαλειοθήκη HEPS» απευθύνεται σε ενδιαφερόμενους σε υπουργεία, στην αυτοδιοίκηση, στα σχολεία, σε εκπαιδευτικούς και σε γονείς.

- Εφαρμογή προγραμμάτων για την προαγωγή της υγιεινής διατροφής και φυσικής άσκησης στα σχολεία της Ευρώπης με τη μεθοδολογία του HEPS.

- Εκπαίδευση εκπαιδευτικών και Υπεύθυνων Αγωγής Υγείας στην Αττική, στην Εύβοια και στις Σέρρες στο θέμα της διατροφής και της φυσικής άσκησης με συμμετοχικές μεθόδους μάθησης.

Το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, σε συνεργασία με δέκα άλλους οργανισμούς υγείας και πανεπιστήμια άλλων Ευρωπαϊκών χωρών, είναι ένας από τους κύριους συμπράττοντες εταίρους και επιστημονικούς φορείς του προγράμματος

Συνεργάτες του Ευρωπαϊκού προγράμματος είναι τα εθνικά συντονιστικά κέντρα και οι συντονιστές από τις 43 χώρες του πρώην «Ευρωπαϊκού Δικτύου Σχολείων Προαγωγής της Υγείας», (από το 2007 μετονομασία «SHE» - Schools for Health Europe - Σχολεία Υγείας στην Ευρώπη). Επίσης, υπάρχει συνεργασία με τα Υπουργεία Παιδείας και/ή Υγείας των συμμετεχόντων κρατών, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και το Συμβούλιο της Ευρώπης.